Akupuntur antik bir Çin tedavi yöntemidir. Geçmişi 5000 yıldan eskiye dayanan akupunturun Türkler tarafından icat edilen bir tedavi yöntemi olduğu ancak daha sonra Çinliler tarafından öğrenilip geliştirildiği söyleniyor. Bu konuda günümüze ulaşmış en eski kaynak MÖ 200 yılında Huang Di Nei Jing tarafından Çince yazılmış olan “Sarı İmparator’un İç Hastalıkları Klasiği” isimli kitaptır ve bu kitapta 282 farklı akupuntur noktası tarif edilmiştir. Akupuntur ülkemize 1950’ li yıllarda Kayır Doy isimli Kafkasyalı bir doktor ile girmiştir ve hastalarını akupuntur ile tedavi etmiştir.

Akupuntur kanser ve kanser dışı bir çok hastalık ve problemde farklı amaçlarla kullanılabilmektedir. Uygulayan kişi yeterince deneyimli ise ve iğneler steril ise güvenli bir yöntem olarak bilinmektedir. Ancak hasta antikoagülan kullanıyorsa veya sitopeni (kan değerlerinde düşme) varsa güvenli olmayabilir, enfeksiyon, kanama, vb problemlere sebep olabilir. Teknik olarak bu konuda deneyimli uzman tarafından bu iş için özel olarak dizayn edilmiş steril ince iğneler “accupoints” olarak adlandırılan hassas tetik noktalara batırılır.

Akupunturun kanserde kullanım alanlarını ve etkinliğini araştırmak için çok sayıda çalışmalar yapılmıştır. Yapılan bir çalışmada kanser hastalarında akupuntur kullanım oranı %5 olarak saptanmış (Cui Y et al. Breast Cancer Res Treat 85;263-270:2004).

Kanser ağrısında akupunturun etkinliğinini araştıran yüzlerce çalışma yapılmış ancak ağrı kontrolü konusundaki etkinliği tam net değildir ve bu çalışmaların dizaynı genellikle iyi yapılmamış.

Kanser ağrısı kontrolünde akupuntur etkinliğini araştıran 15 randomize çalışmanın değerlendirildiği bir derlemede kanser hastaları analjezik (ağrı kesici) uygulanan (1) ve  akupuntur ve analjezik birlikte (2) uygulanan hastalar olarak iki gruba ayrılmış. Bu çalışma sonucunda akupunturun kanser ağrı kontrolünde belirgin üstünlük göstermediği ancak akupuntur kolundaki hastalarda sıkıntılarının belirgin azaldığı gözlenmiş (Choi Ty et al. Support Care Cancer 20;1147-58:2012). Cerrahi girişim sonrası ağrı kontrolü için kullanılan opioid miktarını azaltabilir.

Akupuntur kanserde ağrı tedavisi dışında kemoterapiye bağlı bulantı-kusma kontrolünde yardımcı olabilir. Yayınlanan bir derlemede kusma sıklığını azalttığı ancak bulantının şiddetini etkilemediği gözlenmiş. Ayrıca ateş basmaları, halsizlik, anksiyete ve depresyon kontrolü için etkili olabilir.

Sonuç olarak: Kanserde akupuntur kemoterapiye bağlı bulantı-kusma, ateş basması, halsizlik, anksiyete ve kanser ağrısının kontrolünde yardımcı olabilir.

 

Doç. Dr. Mehmet Emin KALENDER